Algemene informatie
Wat is een energielabel?
Veel mensen weten inmiddels dat een energielabel verplicht is als je een huis verkoopt of gaat huren. Maar wat is een energielabel eigenlijk en waaruit bestaat deze? Op deze pagina hopen we je wat meer uit te kunnen leggen zodat iedereen straks begrijpt waarover we het hebben als we over een label praten.
Ter inleiding
Een energielabel geeft je een algemene indruk over hoe energiezuinig je woning is. Deze loopt van zeer zuinig (A++++) tot zeer onzuinig (G). In juni 2026 is er een nieuwe klasse toegevoegd: A0 – wat voor ‘0-op de meter’ staat. Sinds 1 januari 2008 is een energielabel wettelijk verplicht bij de verkoop, verhuur of bij oplevering van een woning of utiliteitsgebouw (ook wel bedrijfspand genoemd).
Vanaf 1 januari 2015 ging de overheid ook daadwerkelijk handhaven en sinds 2022 moet je al een label kunnen tonen bij de advertentie van de woning.
Handhaving
Volgens de Europese regelgeving om gezamenlijk de klimaatdoelen te kunnen halen, was er in 2002 al een verplichting om een label voor je woning te hebben. Nederland was hier wat later mee en is dit in 2008 verplicht gaan stellen. Het klopt dus dat je een tijdje geleden nog een woning kon kopen zonder energielabel.
Het werd pas echt serieus vanaf 2017 toen de overheid daadwerkelijk ging handhaven en is er daadwerkelijk een boete opgelegd van €170 bij een particuliere verkoop. Tegenwoordig ligt die boete veel hoger, omdat er van uitgegaan wordt dat iedereen weet dat een label verplicht is. Volgens Inspectie Leefomgeving ligt deze boete in 2026 op €550 voor particulieren die een (recreatie)woning verkopen en geldt voor bedrijven het dubbele, beter voorkomen dus. Wil je weten wat je eigen energielabel is? Kijk dan hier waar je zelf kan controleren wat er nu officieel geregistreerd is.
Wat is een energielabel
Een energielabel is het resultaat van een berekening op basis van specifieke eigenschappen van een huis en is opgebouwd uit 3 verschillende onderdelen, EP1, EP2 en EP3. Deze waarden samen bepalen hoe energiezuinig een woning is en geven samen weer hoeveel energie (kWh) per vierkante meter (m2) de woning kan verliezen:
- EP1 Energiebehoefte (energieverlies): hoeveel warmte verliest het huis door de muren (thermische schil genoemd)
- EP2 Primair fossiel energieverbruik: verwarming en koeling van de woning (CV of warmtepomp) en warmwatervoorzieningen (boilers) en ventilatie
- EP3 Hernieuwbare energie: hoeveel energie wordt er opgewekt en hoeveel is er nog nodig vanaf het stroom- of gasnet
EP1 Energiebehoefte
De energiebehoefte wordt bepaald door te kijken naar de isolatiewaarden van een huis. Er wordt alleen gekeken naar de muren, daken en vloeren die grenzen aan buiten of aan onverwarmde ruimtes. Een appartement met rondom buren heeft daarom altijd minder energieverlies dan een hoek-appartement bovenin, maar ook een tussenwoning geeft al snel een beter resultaat dan een vrijstaande woning, tenzij die natuurlijk heel goed geïsoleerd is.
Om deze waarde te berekenen, wordt het hele huis opgemeten en van elke muur, vloer of dak bepaald hoeveel isolatie er aanwezig is. Ook van de ramen wordt gekeken naar het warmteverlies. Omdat oververhitting tegenwoordig ook een factor is die meetelt, wordt er ook gekeken naar zonnewering of overstek boven de ramen, want als er gekoeld moet worden, is er minder energie nodig om het huis te koelen.
EP2 Primair fossiel energieverbruik
Nadat bepaald is hoe groot de woning is en hoeveel energie verloren gaat, wordt er gekeken naar de installaties en apparatuur die gebruikt wordt om warmte (of kou) op te wekken. Daarbij wordt er ook gekeken naar de opwekking van warm water, ook wel tapwater installatie genoemd. Een warmtepomp zal minder verbruiken vanwege een gunstigere warmte opwekking, maar ook bij een oudere CV-installatie is vaak een rendementsverklaring aanwezig, of online op te zoeken om zo goed mogelijk te bepalen hoe efficiënt de verwarming werkt. In Nederland word centraal geregistreerd hoe energiezuinig deze apparatuur is en de kwaliteitsverklaringen kunnen bij Bureau CRG opgevraagd worden. Naast de efficiënte is ook de plek van de opstelling belangrijk: als een CV-ketel in een onverwarmde schuur geplaatst is, verliest hij meer energie.
Verder speelt ventilatie ook een grote rol, afhankelijk van je isolatie en ventilatiesysteem kan dit tot 35% van je warmteverlies betekenen. Hoe beter het huis geïsoleerd is, hoe groter deze in verhouding zal meetellen, maar juist de nieuwere huizen zijn steeds vaker voorzien van een warmte-terugwin installatie, waardoor je weer gunstiger uitkomt.
EP3 Hernieuwbare energie
Het aandeel hernieuwbare energie wordt bepaald door te kijken welke energieopwekkers aanwezig zijn, zoals zonnepanelen, zonneboilers, wkk- of (douche)wtw systemen. Sinds juli 2026 worden thuisbatterijen ook meegeteld als ze een vaste aansluiting hebben (dus niet met een losse stekker) en in combinatie zijn met zonnepanelen.
In verhouding heeft deze categorie een grote invloed: je kijkt namelijk naar het totale verbruik en verlies van je woning om te kijken hoeveel je verbruikt, vervolgens verminder je deze met de hoeveelheid energie die je zelf opwekt.
Bij het opnemen van deze gegevens is het van belang dat de juiste kwaliteitsverklaringen of ander bewijs aanwezig is, zoals facturen, omdat het anders vaak lastig is om vast te stellen om welke type zonnepanelen of wtw-systeem het gaat.
Energielabel berekenen
De energiebehoefte van EP1 laat dus zien hoeveel energie het huis nodig heeft, waarbij er gekeken wordt met het verbruik van EP2 hoe zuinig dit opgewekt kan worden. Het opwekken van eigen energie van EP3 zorgt dat je minder energie nodig hebt om EP2 te voldoen.
Voor het berekenen kijken ze dus eerst naar EP1+EP2 als totaal verbruik en halen dan EP3 ervan af, deze energie is namelijk niet meer nodig om te importeren.
Het lijkt misschien wat onlogisch, met name bij zonne-energie, want niet alle eigen zonne-energie kan altijd zelf gebruikt worden, maar aangezien deze op een andere plek alsnog door andere gebruikers benut kan worden, hoeft er geen fossiele brandstof gebruikt te worden. Aangezien de Europese doelstellingen erop gericht zijn om als totaal minder energie te gebruiken, is hiermee de netto ‘footprint’ van de woning gunstiger, zelfs al kan niet alles letterlijk voor de woning gebruikt worden.
Hiermee komt de berekening grofweg uit op EP1+EP2 -EP3 = Totale netto behoefte aan fossiele energie. In grote lijnen zijn dit de bepalende factoren, al is de berekening complexer en wordt door de software uitgerekend.
Verbeteren van het energielabel
Een energielabel verbeteren kan door één of meerdere onderdelen aan te passen:
- EP1: Verbeteren van isolatie van vloer, muur of dak. Of het verbeteren mogelijk is hangt sterk af van het type woning en wat er al gedaan is. Omdat warmte omhoog stijgt, geeft het isoleren van een dak de grootste winst, gevolgd door de muren en vervolgens de vloer. Hoewel dit voor het label gunstig is, kan het soms makkelijker zijn om je vloer eerst te isoleren en levert dit comfort op zodat je met warmere voeten minder hard hoeft te stoken.
- EP2: Kiezen voor een andere warmte opwekking is niet altijd mogelijk, een warmtepomp kan een slecht geïsoleerd monumentaal pand niet altijd goed verwarmen. Vaak wordt deze optie overwogen als de ketel toch al aan vervanging toe is, of wanneer het huis voldoende geïsoleerd is, of als er een collectieve voorziening in de buurt wordt aangelegd, zoals een warmtenet.
- EP3: Het plaatsen van (extra) zonnepanelen is één van de meest eenvoudige manieren om je label snel te verbeteren. Hoewel dit gunstig is voor het label, weten we inmiddels dat de regelgeving regelmatig veranderd. Kies je hiervoor, bedenk dat dat het terugverdienen van de installatie langer kan duren dan enkele jaren geleden.
Deze pagina is nog in ontwikkeling, meer informatie zal in de loop van de tijd toegevoegd worden. Heb je vragen over de inhoud of zou je een bepaald onderwerp graag behandeld zien op de website? Neem dan even contact op zodat we kunnen kijken wat we ermee kunnen doen.
Neem contact op